De bloedvaten worden te nauw en raken soms verstopt. Dit is het gevolg van:

• Een beschadiging van de oppervlakkige laag (of endotheel) van de vaten
• Een vermenigvuldiging van de spiervezels in de wand van de bloedvaten
• Het kleven van de bloedplaatjes aan het beschadigde endotheel.

Er wordt aangenomen dat er een erfelijke aanleg is, samen met een uitlokkende factor. Dit kan zowel een verhoogde bloeddoorstroming, verhoogde druk of ontsteking zijn en kan leiden tot een onbalans van bloedvatverwijdende en bloedvatvernauwende stoffen ter hoogte van de longvaten, zoals:

• Tekort aan vaatverwijdende prostacycline
• Tekort aan vaatverwijdende stikstofmonoxide (NO)
• Overschot aan vaatvernauwende endotheline.

Overzichtsfiguur van het huidig inzicht in de oorzaak van PAH.

De belangrijkste verandering die er optreedt in het longvaatbed bij een patiënt met PAH is een verdikking van de wand van de kleine longslagaders. De oorzaak van deze verdikking is gelegen in het feit dat de normale balans van stoffen, die de groei van de vaatwand reguleren, verstoord is. In de figuur staan de meest bekende stoffen die de vaatwand reguleren, samengevat: endotheline, Nitric Oxide (NO) en prostacycline. Bij PH is de productie van het prostacycline door de vaatwand ernstig verminderd, met als gevolg vaatvernauwing en een verdikking van de vaatwand.

Toevoeging van prostacycline als medicijn (Flolan®) geeft dan ook vaatverwijding en herstel van het longvaatbed. Een ander stofje wat onvoldoende geproduceerd wordt bij PAH patiënten is NO. Dit stofje is met name betrokken bij het verwijden van de longbloedvaten. Middels een stof als sildenafil wordt de afbraak van het door het lichaam geproduceerde NO tegengegaan, met als gevolg een toename van NO in het lichaam en dus meer vaatverwijding in de longvaten.
 
Tot slot endotheline; een vaatvernauwer die juist in overmaat geproduceerd wordt bij PAH patiënten. Endotheline kan zijn werking alleen verrichten indien het zich hecht aan een zogenaamde receptor. Door deze receptor te blokkeren middels medicamenten (bosentan, sitaxentan of ambrisentan) wordt het schadelijke effect van endotheline geblokkeerd.

Erfelijke aanleg
Een familiaal verhaal wordt teruggevonden bij minstens 6% van de patiënten met PAH. In die erfelijk belaste families worden er 10 à 20% van de leden ziek.

Recent werden mutaties (fouten) geïdentificeerd t.h.v. het gen (stuk van erfelijk materiaal) van de 'bone morphogenetic protein receptor 2' (BMPR2). Die mutatie wordt teruggevonden bij 60% van de patiënten met een familiaal verhaal van PAH, bij 25% van de geïsoleerde patiënten met PAH, maar tot nu toe niet bij de patiënten met 'secundaire' PH.

Systeemziekten
PAH ontstaat bij 10 à 40% van de patiënten met sclerodermie en ook bij een aantal patiënten met lupus en reumatoïde artritis tengevolge van een rechtstreekse aantasting van de longbloedvaten.

Aangeboren hartafwijkingen
Een aangeboren communicatie tussen de rechter en linker hartkamers kan leiden tot PH. Het bloed gaat door die holte van links naar rechts en het rechter hart moet veel meer bloed door de longen pompen. Deze verhoogde bloedtoevoer door de longen gaat geleidelijk de longvaten beschadigen.

Dit kan onopgemerkt verlopen. Na jaren evolutie, wanneer de patiënt volwassen wordt, gaat PH symptomatisch worden bij 3 tot 50% van de patiënten afhankelijk van het type hartafwijking. Meer en meer worden die afwijkingen vroegtijdig gecorrigeerd om die evolutie te vermijden.

Levercirrose
Bij 1 à 2% van de patiënten met levercirrose ontstaat PAH. De oorzaak is nog niet gekend maar zou kunnen berusten op een onvoldoende detoxificatie door de zieke lever van het bloed die terugkomt van de darmen.

Vermageringspillen
Vermageringspillen zijn soms verantwoordelijk voor het ontstaan van PAH.

Het risico op PAH wordt met meer dan 20 vermenigvuldigd door de inname van eetlustremmers. Dit betekent dat 1 op 10000 gebruikers last heeft van PH. Na langdurige aarzelingen werden eerst de fenfluramines (1997) en uiteindelijk ook de andere amfetaminederivaten (eind 1999) uit de handel genomen.  De meest verkochte producten waren:

Atractil®: diethylpropion
Dietil Retard®: amfepramone
Fentrate Retard®: fenfluramine
Ionamin®: fentermineresinaat
Isomeride®: dexfenfluramine
Menutil®: amfepramone
Ponderal Unicaps®: fenfluramine
Prefamone®: amfepramone
Tenuate Dospan®: amfepramone

Impact-wissen